IX Spotkanie Branży Paliwowej - Polski Rynek Biopaliw

20-21 kwietnia 2016 r.

Krynica-Zdrój, Hotel Czarny Potok

Konferencja Polski Rynek Biopaliw 2016 już za nami!

Odbyła się branżowa konferencja poświęcona rynkowi biopaliw. Trzy bloki konferencji odpowiadały najważniejszym zagadnieniom z sektora biopaliw. Zdaniem prelegentów czeka nas stopniowa zmiana obrazu rynku.

Szeroką gamę zagadnień - od kwestii rozliczania podatku VAT, poprzez propozycje nowych rozwiązań i technologii, po perspektywy realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW) i Redukcyjnego (NCR) - omawiali uczestnicy czwartkowej konferencji branżowej. W opinii wypowiadających się ekspertów, trzeba być przygotowanym na zmiany w obrazie rynku.

Wojciech Prawdzic-LewandowskiPierwszy panel konferencji dotyczył spraw podatkowych. Wojciech Prawdzic-Lewandowski z Urzędu Kontroli Skarbowej w Krakowie, ostrzegał, że w branży "Bio" jest wysokie ryzyko związane z podatkiem VAT, w kontekście występowania zjawiska tzw. "karuzeli podatkowej" - czyli unikania płacenia podatku przez nieuczciwą firmę. Oszust dzięki temu może oferować towary w bardzo atrakcyjnych cenach, najczęściej po dostawie wewnątrzwspólnotowej, od której zaczyna się dalszy mechanizm. Taki oszust, tzw. "znikający podatnik", często działa tylko przez 3-4 miesiące, więc jest trudno jest go szybko znaleźć.

Podstawowy problem, zgłaszany przez uczestników rynku olejów roślinnych wykorzystywanych do produkcji biokomponentów to kwestia szkód, które ponoszą uczciwi gracze, którzy nieświadomie kupują od oszustów, a potem są przez Kontrolę Skarbową pociągani do konkretnej odpowiedzialności finansowej i do płacenia dodatkowych podatków. Z ich perspektywy kupili towar, za który zapłacili i otrzymali go nie będąc świadomym uczestniczenia w nielegalnym procederze. Prawdzic-Lewandowski przyznawał, że rozumie obawy branży i ostrzegał, co powinno wzbudzić niepokój gdy spotykamy się z zaskakująco konkurencyjną ofertą. Jego zdaniem trzeba zweryfikować m.in. fakt jak długo firma działa na rynku, kto ją reprezentuje, czy zatrudnia pracowników, gdzie ma siedzibę i jaki posiada kapitał zakładowy. Takie parametry powinien kontrolować przedsiębiorca u swoich partnerów biznesowych.

IX Spotkanie Branży Paliw"W 'karuzele' podmioty trafiają często nie przez przypadek - odkrywaliśmy w toku kontroli sytuacje, w których do podmiotów uczciwych przestępcy wprowadzili swoich pracowników, a ci potem ustawiali transakcje z nielegalnych źródeł"  ostrzegał przedstawiciel UKS. Jeśli Kontrola Skarbowa udowodni, że ktoś swiadomie brał udział w takim procederze, to nie ma on prawa odliczyć podatku VAT, podobnie jeśli obiektywne okoliczności transakcji pozwalały domyślać się, że to nie jest typowy, uczciwy handel, właściwy dla danego rynku. 

Krzysztof MusiałKrzysztof Musiał, doradca podatkowy z kancelarii prawnej CWW, przypomniał, że oszustwa w podatku VAT zaczęły się we Włoszech w poł. l.'80 i pozwoliły mafiom wyjść z podziemia i podjąć działania nieco bardziej subtelne, jakże różne od tradycyjnych przestęstw stricte kryminalnych. Wg Musiała organa podatkowe patrzą, czy podatnik mógł nie wiedzieć, że bierze udział w transakcji, której celem jest wyłudzenie podatku VAT. Różne instytucje Państwa zbierają szereg informacji o podmiotach biorących udział w tzw. "przestępstwach białych kołnierzyków", np. Generalny Inspektor Danych Finansowych analizuje zaskakujące, nietypowe transakcje na kontach firm i w razie potrzeby zgłasza podejrzenia. Konsekwencje udziału w takich schematach oszustw podatkowych mogą iść bardzo daleko poza sferę czysto fiskalną, łącznie z zarzutami prania pieniędzy czy udziału w zorganizowanej grupie przestępczej - ostrzegał słuchaczy Musiał. Zachęcał też, by w firmach tworzyć precyzyjne procedury zakupowe, konkretne wymagania weryfikacyjne wobec dostawców, co pozwoli potem udowodnić przed urzędnikami skarbowymi, że zachowaliśmy należytą staranność kupiecką i zostaliśmy zwyczajnie oszukani, a nie sami chcieliśmy oszukać Państwo Polskie.

Na koniec pierwszego panelu Wojciech Prawdzic-Lewandowski zapowiedział, że wkrótce firmy w Polsce będą musiały raportować swoje wyniki finansowe i prowadzić rozliczenia z Fiskusem bardzo szczegółowo, za pomocą tzw. Jednolitego Pliku Kontrolnego. Powinien on znacznie ułatwić Kontroli Skarbowej szybkie i skuteczne wyłapanie nieuczciwych graczy. Ocenił też, że błędem jest domaganie się przez branżę wprowadzenia tzw. odwróconego VAT, gdyż jego skuteczność jest tylko pozorna i przypadkowa, co pokazują skutki wprowadzenia tego mechanizmu jakiś czas temu w branży telefonów komórkowych. Znacznie lepszym instrumentem z kolei, wspólnym zdaniem Prawdzica-Lewandowskiego i Krzysztofa Musiała, mogłaby być tzw. rozbita płatność, czyli przelewanie przez kupującego kwoty netto za kupowany towar do sprzedającego, a wartości VAT bezpośrednio do Urzędu Skarbowego.

Łukasz SurmaDrugi panel poświęcony był nowościom i innowacjom w branży BIO. Łukasz Surma z Orlen Południe zauważył w swojej prezentacji, że w Polsce są znaki zapytania co do przydatności polskich surowców rolnych do dalszego realizowania celów klimatycznych - ich możliwości związane z redukcją emisji CO2 wyczerpują się, jeśli wierzyć obecnie stosowanym wyliczeniom. Toczące się obecnie prace na szczeblu rządowym zmierzają jednak ku skorygowaniu tych wyliczeń, a to otwiera na szczęście duże możliwości na realizację przez polskie firmy wyzwań, jakie staną przed nimi po 2017 r. Istotne jest by cele można było realizować przy wykorzystaniu polskich komponentów, a nie zagraniczych. Zwiększanie z kolei udziału surowców alternatywnych w produkcji biokomponentów jest jak najbardziej pożądane z punktu widzenia celów środowiskowych, ale poszerza znacznie wymagania związane z obróbką danych, statystyką, raportowaniem, itp., co stanowi obciążenie organizacyjne dla firm.

Piotr KosznikDrugi prelegent - Pan Piotr Kosznik z firmy certyfikacyjnej Bureau Veritas opowiadał, że po kilku latach nie rewidowania norm ISO 9001 i 14001 w zakresie jakości i środowiska, pojawiły się głosy ze strony przedsiębiorców, że normy nie nadążają za tempem zmian w biznesie. Teraz więc normy nakładają większą rolę na udział najwyższych kadr zarządczych w procesie ich wdrażania i realizowania. Zintegrowano też obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego w firmach wdrażających normy, nałożony wymaganiami unijnymi, z normą ISO, do wyjaśnienia jest tylko kwestia czy "przegląd" to to samo co "audyt energetyczny". Ruszył też, oferowany przez Bureau Veritas klientom, system certyfikacji biomasy na cele energetyczne.

Delfina RogowskaZ kolei Pani Delfina Rogowska, reprezentująca Instytut Nafty i Gazu, swoją prezentację poświęciła działaniom naukowców i badaczy na rzecz zapewnienia, by paliwa były "dobre", tzn. przyjazne dla środowiska i zapewniające płynną pracę silnika samochodowego, szczególnie w kontekście wykorzystywania biopaliw i biokomponentów. Podkreślała rolę CEN - czyli międzynarodowego komitetu badawczego, łączego prace i odkrycia naukowe z różnych państw oraz dokonania przedstawicieli przemysłu motoryzacyjnego. W kontekście biokomponentów, oprócz badań standardowych, prowadzi się też inne, wynikające ze specyfiki tych konkretnie produktów, bo występują szczególne zagrożenia jak np. potencjalnie zbyt niska odporność na utlenianie. INiG stworzył, uznany przez Komisję Europejską, system certyfikacji w łańcuchu dostaw pod kątem zgodności produktów z Kryteriami Zrównoważonego Rozwoju, co jest niewątpliwie istotnym polskim wkładem w rozwój tego rynku.

Stanisław JabłońskiKolejnym prelegentem był Stanisław Jabłoński z firmy Ekobenz, szykującej się do wprowadzenia na rynek syntetycznej benzyny z biomasy, wyjaśnił na czym polega walka o to, by przyrost ilości CO2 w tzw. strefie gazu w środowisku był jak najmniejszy. Nie można, mówił, mylić pojęć i mówić o emisji CO2 w produkcji np. metanolu, bo ilość dwutlenku węgla w tym procesie wcale się nie zwiększa, pozostaje stała - a taka emisja pojawia się dopiero przy spalaniu paliw kopalnych. Zbliża się rok 2020, który przynosi konkretne oczekiwania ze strony podmiotów realizujących NCW i NCR co do podwójnego naliczania niektórych biokomponentów, wykorzystywanych przy realizacji ich obowiązków, więc legislacja powinna wychodzić naprzeciw tym oczekiwaniom. Tymczasem na dziś nie ma listy surowców kwalifikowanych do podwójnego naliczania, a do tego są niejasności związane z tym, czy dany odpad może być wykorzystany do takiego naliczania. Technologia Ekobenz to wobec tego doskonałe rozwiązanie do realizacji NCW i NCR, które nie stoi w opozycji do innych biokomponentów. Zastosowanie tej benzyny pozwala realizować wymagania poprzez stosowanie paliw tradycyjnych, a nie wpuszczanie na rynek  produktów zupełnie nowych i wymuszanie na firmach paliwowych tworzenia osobnych sieci dystrybucyjnych. Benzyna syntetyczna daje konkrente korzyści, ekologiczne i ekonomiczne, dla osób i firm korzystających z niej.

Michał Cierpiałowski, Stanisław StelmachowskiW trzecim, ostatnim panelu, eksperci - Michał Cierpiałowski z firmy Quality Assurance oraz Stanisław Stelmachowski z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP - rozważali przyszłość rynku paliwowego, biopaliwowego i rolnego wobec wyzwań zbliżających się w latach 2017 - 2020. Michał Cierpiałowski nakreślił dość niepokojący obraz sytacji: dyrektywa ILUC Unii Europejskiej zmieniła sytuację prawną w branży, estry z ziaren rzepaku, biorąc pod uwagę całościową emisyjność gazów cieplarnianych w cyklu życia produktów, okazują się być gorsze dla środowiska niż paliwa kopalne. Produkcja biopaliw I generacji wydaje się wyczerpywać swój potencjał realizacji celów klimatycznych, a II generacja w Polsce raczkuje. Dyrektywa ILUC tymczasem wyróżnia pozytywnie właśnie II generację biopaliw. Stanisław Stelmachowski mówił, że z punktu widzenia interesu polskiej Wsi jest wiele powodów dla których warto utrzymać produkcję rzepaku w Polsce blisko obecnych poziomów, uzyskuje się w niej też bowiem takie produkty jak np. śruta do produkcji pasz, a trwa rywalizacja o polski rynek między paszami krajowymi a importowanymi. Opowiadał też, że szukane są możliwości optymalizacji procesów upraw tak, by redukować emisyjność.

W końcówce dyskusji padło stwierdzenie, że patrząc na kontekst najbliższych kilku lat rynek czekają może nie wstrząsy, ale na pewno stopniowa ewolucja w kierunku wymaganym aktualnymi przepisami prawnymi. Wszyscy uczestnicy tego rynku i jego otoczenie powinni więc dostosować do tego swoje strategie i plany operacyjne.

 

Krzysztof Musiał
Michał Cierpiałowski
Łukasz Surma

Relacja wideo ru

Logo Spotkania Paliwowe
Organizator

Information Market S.A.
ul. Stacyjna 1/51
53-613 Wrocław
tel.: +48 71 787 69 70
fax: +48 71 787 69 96