XX Spotkanie Branży Paliwowej - Polski Rynek LPG

Dwudziesta edycja Spotkania Branży Paliwowej – Polski Rynek LPG odbyła się w podwarszawskiej Jachrance, w hotelu Warszawianka w dniach 23-24 października 2024 r. Rozmach wydarzenia przeszedł najśmielsze oczekiwania, bowiem frekwencja na rozpoczynającym Spotkanie bankiecie oraz na konferencji zbliżała się do 300 osób, reprezentujących blisko 150 firm i organizacji, co czyni wydarzenie największą dotychczas imprezą w historii branży LPG w naszym kraju.

Otwarcie konferencji nastąpiło chwilę po godzinie 10:00, a pierwszym, symbolicznym akcentem było podziękowanie i wręczenie okolicznościowego upominku dla emerytowanego Dyrektora Generalnego Polskiej Organizacji Gazu Płynnego (POGP), Andrzeja Olechowskiego, który przy tej okazji podzielił się licznymi wspomnieniami ze swojego wieloletniego zaangażowania na rzecz rynku gazu płynnego.

Pierwszy panel konferencyjny zatytułowany „Rynek LPG w Polsce - analiza sektorowa. Wyzwania, szanse, perspektywy dla segmentów zbiorników i butli” rozpoczęło wystąpienie Karola Sykuta, kierownika lubelskiego oddziału Transportowego Dozoru Technicznego. Prelegent na licznych przykładach z własnej praktyki omówił typy uszkodzeń i defektów butli, które napotyka się podczas inspekcji TDT. Bogato ilustrowana prezentacja czytelnie wyjaśniała, jakie wady i typy uszkodzeń wykluczają butle z legalnej eksploatacji – a niektóre ze zdjęć, pokazujące szczególnie szokujące deficyty butli, z pewnością zostaną zapamiętane przez uczestników Spotkania.

Kolejna prelekcja, wygłoszona przez Grzegorza Wojtasa, reprezentującego Laboratorium Transportowego Dozoru Technicznego stanowiło dopełnienie tematyki podjętej przez p. Sykuta – uszczegółowiony zostały bowiem temat kryteriów akceptacji butli w aspekcie połączeń gwintowych, stwarzających szczególnie wrażliwy element tej formy zbiorników gazowych. Ekspert omówił szczegółowo przebieg kontroli realizowanych przez TDT, a także na konkretnych przykładach tłumaczył ryzyko związane z niedokładną „współpracą” gwintów butli i zaworu, zwłaszcza w warunkach mechanicznego zużycia, powodującego pozornie niewielkie deformacje materiału. Prelegent podjął także tematykę zagrożeń związanych z kwestiami kontroli głębokości wkręcenia zaworu, a także omówił charakter analogicznych kontroli w różnych krajach świata. Dało to ciekawe porównanie co do żywotności butli i częstotliwości testów w różnych systemach prawnych.

Wystąpienie Borysa Zająca, reprezentującego Urząd Dozoru Technicznego (UDT), dotyczyło doświadczeń z kontroli eksploatacyjnych instalacji LPG wykonywanych przez inspektorów UDT. Prelegent posługując się dokumentacją fotograficzną objaśnił częste błędy związane z posadawianiem zbiorników.
Wybrane, szczególnie jaskrawe przykłady „ułańskiej fantazji” instalatorów pokazują, że w swojej pracy inspekcyjnej pracownicy UDT niejednokrotnie natrafiają na poważne zagrożenia bezpieczeństwa związanego z istnieniem zbiorników – podobnie ma się rzecz z „kryciem” zbiorników, umieszczaniem ich w ciągach komunikacyjnych czy w miejscach stwarzających szczególne ryzyko w razie ewentualnej nieszczelności zbiornika.

Po wystąpieniach przedstawicieli urzędów dozorowych głos zabrał Piotr Frycz, wiceprezes zarządu Chemet S.A., który analizował sektor zbiorników i butli LPG w Polsce z perspektywy firmy produkcyjnej. W swojej prelekcji opisał funkcjonowanie lidera rynku zbiornikowego w Polsce i największego usługodawcy branży LPG, jakim jest grupa Chemet w warunkach spowolnienia gospodarczego, mniejszej ilości montaży zbiorników po boomie lat 2019-2021 czy w miarę wdrażania „Zielonego Ładu”, który nie traktuje priorytetowo gazu płynnego. Osobny element wystąpienia stanowiły kwestie implementacji dyrektywy EPDB, co mogło naruszyć zaufanie inwestorów do kotłów na LPG, jednak dzięki wysiłkom producentów i organizacji branżowych udaje się przełamać opór i medialny „czarny PR” wobec ogrzewania gazowego. Z perspektywy producenta szczególnie paląca jest kwestia tworzenia nowej infrastruktury magazynowej dla gazu w obliczu wejścia w życie embarga na produkt rosyjski. Embargo może także przełożyć się na większe zapotrzebowanie na nowe cysterny kolejowe, których może być potrzebne 700-1000 sztuk nawet bez wzrostu krajowej konsumpcji LPG. Problemem producentów jest jednak niechęć inwestorów dotycząca kupowania cystern kolejowych o relatywnie długim okresie użytkowania przez odbiorców – mówca wiązał to z niepewną pozycją paliw kopalnych w kolejnych kilkudziesięciu latach. W odniesieniu do przyszłości rynku - zdaniem prelegenta - popularność instalacji przydomowych w Polsce nie będzie w kolejnych latach zaburzona. Nieco mniej optymistycznie podsumowywał on jednak skalę popytu na butle na rynkach europejskich, a przyszłość tego sektora upatrywał w rynkach Azji czy Afryki.

Finalna prezentacja pierwszego panelu dotyczyła rynkowych szans i wyzwań dla segmentu butli i zbiorników w naszym kraju, a mówił na ten temat Bartosz Wyskiel, reprezentujący firmę GAZELA Andrzej Cichy. Historia firmy, która rozpoczęła się w latach 90-tych XX wieku stanowiła ilustrację zmienności tendencji rynkowych i szeregu problemów z jakimi zmagali się polscy przedsiębiorcy gazowi w ostatnich dekadach. Prelegent wskazywał na liczne problemy operacyjne i legislacyjne utrudniające funkcjonowanie spółek na rynku butlowym, a także mówił o kłopotach związanych z perspektywą odcięcia dostaw stosunkowo taniego gazu z Rosji – co może uderzyć finansowo detalicznego konsumenta LPG. Sporo miejsca poświęcił także perspektywicznym segmentom działania firmy – nie tylko z branży LPG, ale też gazów technicznych czy ciekłego azotu, funkcjonujących na nieco innych zasadach niż tradycyjny rynek butlowy.

Panel drugi, zatytułowany „Sankcje międzynarodowe wobec Rosji i ich wpływ na rynki paliwowe” także wzbudził poważne zainteresowanie słuchaczy, którzy licznie stawili się na sali konferencyjnej. We wprowadzeniu dr Szymon Araszkiewicz i dr Jakub Bogucki objaśnili bieżące tendencje co do zaopatrzenia i kształtowania cen gazu płynnego na rynku krajowym. W nawiązaniu do otwierającej prezentacji wypowiedzieli się przedstawiciele organizacji branżowych Polskiej Organizacji Gazu Płynnego, Mateusz Kędzierski oraz Polskiej Izby Gazu Płynnego (PIGP) - Paweł Bielski. O ile pierwszy z mówców widział perspektywę dosyć optymistycznie i sugerował, że znaczna część „odejścia” od importu z Rosji już się pośrednio realizuje, o tyle w wystąpieniu Pawła Bielskiego wybrzmiał większy pesymizm, zwłaszcza w odniesieniu do prognoz cenowych na pierwsze kwartały roku 2025. Wskazywał on na trudności strukturalne w logistyce, ale także w rzadko omawianym w branży „społecznym oporze” w stosunku do rozbudowy infrastruktury kolejowej i magazynowej. Zdaniem eksperta, problemem może być także długofalowe odchodzenie od instalacji LPG w kolejnych latach, nie tylko w roku 2025.

Kolejna prezentacja panelu została wygłoszona przez Iwonę Wiśniewską, reprezentującą Ośrodek Studiów Wschodnich. Jej przedmiotem były konsekwencje zachodnich sankcji dla rosyjskiego sektora paliwowego. Prelegentka wskazywała w pierwszej kolejności na utratę rynku zachodniego i uzależnienie się od dwóch odbiorców - Chin i Indii przez Federację Rosyjską. Sporo uwagi poświęcone zostało kwestii zmiany kierunków eksportu przez Rosję, a także skutkom finansowym i fiskalnym dla tego państwa. Osobnym elementem wystąpienia była analiza skali działania floty tankowców dystrybuujących rosyjską ropę na wielu rynkach globu (w podziale na „szarą” i „czarną” flotę). W konkluzjach Wiśniewska podjęła problematykę oddziaływania embarga dot. LPG dla gospodarki rosyjskiej. Rosyjskie LPG stanowiło ok. 6 proc. całości importu unijnego tego surowca w 2023 r., a według szacunków Unii Europejskiej koszty Rosji z wprowadzenia embarga wyniosą ok. 1 mld euro rocznie – podsumowała prelegentka.

Drugi panel zakończyła prezentacja, którą wygłosili Piotr Ulko i Andrzej Sakowicz z Rail Cargo Group - omawiali oni perspektywy dostaw kolejowych LPG z Europy zachodniej i południowej w obliczu wchodzącego w życie embarga. Z racji wieloletnich doświadczeń w dziedzinie logistyki kolejowej LPG mówcy byli w stanie oszacować skalę możliwych zmian w odniesieniu do ilości przewozów i ich dynamiki w kolejnych miesiącach. Szczegółowej analizie poddali oni kwestie infrastruktury kolejowej zwłaszcza w Niemczech i w Polsce w odniesieniu do spodziewanego zwiększenia tranzytu z kierunku ARA. Niejako alternatywne kierunki, które poddali analizie to dostawy z południa Europy np. przez Węgry czy Rumunię. Prelegenci analizowali możliwości optymalizacji transportu kolejowego dla potrzeb klienta, mówiąc o nieoczywistych niuansach funkcjonowania tego sektora gospodarki.

Panel trzeci poświęcony został tematyce prawnej, która w miarę pojawiania się nowych regulacji prawnych na poziomie europejskim będzie mocno odbijać się na warunkach funkcjonowania firm z branży LPG w Polsce. Otwierająca prezentacja należała do doradców podatkowych Wojciecha Kotali i Adriana Białego z kancelarii Cabaj&Kotala. Poświęcono ją nowemu i obszernemu zagadnieniu EU ETS2 – nowej formie opodatkowania paliw grzewczych i transportowe. Prawnicy wnikliwie przeanalizowali ideę stojącą za wprowadzeniem nowej regulacji, równoległej do poprzedniego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS1). Zgodnie z nowym porządkiem prawnym - zobligowany do raportowania i opłat będzie tutaj dostawca paliw. Wystąpienie mecenasów rozwijało zagadnienie uzyskania zezwolenia na emisję gazów i kwestię monitorowania tejże emisji. Cennym podsumowaniem był tu harmonogram zmian dotyczących podmiotów z branż paliwowych, pozwalający się przygotować na wejście w życie nowych regulacji, nawet jeśli ich stan przygotowania pozostawia jeszcze sporo do życzenia.

Konkludującym konferencję wystąpieniem była zdalna prezentacja Bartosza Kwiatkowskiego, Dyrektora Generalnego POGP, która „lokowała” sektor LPG w szerokiej panoramie europejskiej polityki energetycznej. Wśród poruszonych zagadnień trzeba tu wspomnieć o dyrektywie budynkowej i kwestiach emisyjności budownictwa w europejskim rozumieniu tego zagadnienia. Kwiatkowski sporo uwagi poświęcił także kwestii paliw kopalnych stosowanych w sektorze grzewczym, a wreszcie także miejscu LPG w pojęciach UE dotyczących transportu – objaśniając zawiłe założenia projektowanych ograniczeń emisji i obciążenia finansowego tego paliwa. Dużą wartością było także dokładne omówienie harmonogramu działań dekarbonizacyjnych, co może pomóc firmom z branży zaplanować własną aktywność w obliczu nadchodzących zmian.

Konferencja z uwagi na obfitość poruszanych zagadnień oraz liczne pytania i uwagi z obecnych na sali uczestników trwała dłużej niż zamierzono i zakończyła się około 17:30, a dalszy ciąg żywych debat i rozmów trwał w kuluarach.